Երեխայի իրավունքների մասին ՄԱԿ-ի կոնվեցիայի հոդվածների վերլուծում

Հ ո դ վ ա ծ  6

1. Մասնակից պետություններն ընդունում են, որ յուրաքանչյուր երեխա ունի կյանքի անկապտելի իրավունք:

2. Մասնակից պետությունները հնարավոր առավելագույն չափով ապահովում են երեխայի գոյատևումը և առողջ զարգացումը:

Այսինքն ամեն պետություն պարտավոր է հնարավորինս ապահովել երեխաների բարեկեցիկ կյանքը:

Հ ո դ վ ա ծ  11

1. Մասնակից պետությունները միջոցներ են ձեռնարկում երեխաների ապօրինի տեղափոխումների և արտասահմանից չվերադառնալու դեմ պայքարելու համար:

2. Այդ նպատակով մասնակից պետությունները նպաստում են երկկողմ կամ բազմակողմ համաձայնագրերի կնքմանը կամ գործող համաձայնագրերին միանալուն:

Բոլոր պետությունները պարտավոր են հսկել երեխաների տեղափոխումները ծնողների հետ կամ համաձայնագրերով:

Հ ո դ վ ա ծ  16

1. Ոչ մի երեխա չպետք է ենթարկվի իր անձնական կյանքի, ընտանիքի կյանքի, բնակարանի կամ նամակագրության անձեռնմխելիության կամայական կամ ապօրինի միջամտության, կամ իր պատվի և հեղինակության նկատմամբ ապօրինի ոտնձգության:

2. Երեխան նման միջամտությունից կամ ոտնձգությունից օրենքի կողմից պաշտպանության իրավունք ունի:

Ամեն երեխա իրավունք ունի ունենալու իր անձնական կյանք միջամտության դեմ պայքարելու:

Հ ո դ վ ա ծ  25

Մասնակից պետությունները ճանաչում են խնամելու, պաշտպանության կամ ֆիզիկական, կամ հոգեկան հիվանդությունների բուժման նպատակով իրավասու մարմինների կողմից տեղավորված երեխայի իրավունքը՝ պարբերաբար վերանայելու երեխայի բուժման ընթացքը և իր տեղավորման հետ կապված մյուս բոլոր հանգամանքները:

Մասնակից պետությունները պարտավոր են վերահսկել երեխաների բուժումը և խնամքը:

Հ ո դ վ ա ծ  26

1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են սոցիալական ապահովության, ներառյալ՝ սոցիալական ապահովագրության նպաստներից օգտվելու յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը և անհրաժեշտ միջոցներ են ձեռնարկում այդ իրավունքի լիակատար իրականացմանը հասնելու համար՝ համաձայն իրենց ներպետական օրենսդրության:

2. Այդ նպաստները, անհրաժեշտության դեպքում, տրամադրվում են՝ հաշվի առնելով երեխայի ու այն անձանց միջոցներն ու հնարավորությունները, որոնք պատասխանատու են երեխային պահելու համար, ինչպես նաև երեխայի կողմից կամ նրա անունից նպաստներ ստանալու հետ կապված այլ նկատառումներ:

Մասնակից պետությունները պարտավոր են բոլոր երեխաներին ապահովել սոցիալական ապահովագրությամբ,եթե կա դրա կարիքը:

Հ ո դ վ ա ծ  32

1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են երեխայի՝ տնտեսական շահագործումից և այնպիսի աշխատանք կատարելուց պաշտպանվելու իրավունքը, որը կարող է վտանգավոր լինել կամ խոչընդոտել երեխայի կրթությանը կամ վնասել նրա առողջությանը և ֆիզիկական, մտավոր, բարոյական ու սոցիալական զարգացմանը:

2. Մասնակից պետությունները ձեռնարկում են օրենսդրական, վարչական, սոցիալական և կրթական միջոցառումներ՝ սույն հոդվածի իրականացումն ապահովելու համար: Այդ նպատակով և, հաշվի առնելով այլ միջազգային փաստաթղթերի համապատասխան դրույթները, մասնակից պետությունները, մասնավորապես՝

(ա) սահմանում են աշխատանքի ընդունելու նվազագույն տարիք կամ նվազագույն տարիքներ,

(բ) նախատեսում են աշխատանքային ժամերի և աշխատանքի պայմանների կանոնակարգում,

(գ) սույն հոդվածի արդյունավետ իրականացումն ապահովելու համար նախատեսում են համապատասխան պատժամիջոցներ կամ այլ պատասխանատվության ձևեր:

Մասնակից պետությունները պարտավոր են վերահսկել,կազմակերպություններում երեխաների առկայությունը և նրանց աշխատանքի ծավալը:

Հ ո դ վ ա ծ  36

Մասնակից պետությունները երեխային պաշտպանում են նրա բարեկեցությանը որևէ տեսանկյունից վնասող շահագործման բոլոր այլ ձևերից:

Մասնակից պետությունները պարտավոր են ապահովել երեղայի բարեկեցիկ կյանքը:

Հ ո դ վ ա ծ  42

Մասնակից պետությունները պարտավորվում են պատշաճ և գործուն միջոցների գործադրմամբ Կոնվենցիայի սկզբունքների և դրույթների մասին լայնորեն տեղեկացնել ինչպես մեծահասակներին, այնպես էլ երեխաներին:

Մասնակիցները պարտավոր են տեղեկացցնել և ներկայացնել բոլորին սույն կոնվենցիային:

Հ ո դ վ ա ծ  28-29

. Մասնակից պետությունները ճանաչում են երեխայի կրթության իրավունքը և հավասար հնարավորությունների հիման վրա այդ իրավունքի իրականացմանն աստիճանաբար հասնելու համար նրանք, մասնավորապես.

(ա) մտցնում են պարտադիր և անվճար տարրական կրթություն,

(բ) խրախուսում են միջնակարգ կրթության տարբեր ձևերի, ներառյալ՝ ընդհանուր և մասնագիտական կրթության զարգացումը, ապահովում են դրանց մատչելիությունը բոլոր երեխաների համար և ձեռնարկում են այնպիսի անհրաժեշտ միջոցներ, ինչպիսիք են անվճար կրթություն տրամադրելը և կարիքի դեպքում ֆինանսական օգնություն ցույց տալը,

(գ) բոլոր համապատասխան միջոցներով ապահովում են բարձրագույն կրթության մատչելիությունը՝ ըստ յուրաքանչյուրի ընդունակությունների,

(դ) ապահովում են կրթական և մասնագիտական տեղեկատվության և ուղեցույցների մատչելիությունը բոլոր երեխաների համար,

(ե) միջոցներ են ձեռնարկում նպաստելու կանոնավոր դպրոց հաճախելուն և դպրոցը թողած սովորողների թվաքանակի նվազմանը:

2. Մասնակից պետությունները ձեռնարկում են բոլոր անհրաժեշտ միջոցները երաշխավորելու համար, որ դպրոցական կարգապահությունն իրականացվում է երեխայի մարդկային արժանապատվության հետ համատեղելի մեթոդներով և սույն Կոնվենցիային համապատասխան:

3. Մասնակից պետությունները խթանում և խրախուսում են միջազգային համագործակցությունը կրթությանը վերաբերող հարցերով, մասնավորապես, ամբողջ աշխարհում տգիտության և անգրագիտության վերացմանը և գիտատեխնիկական գիտելիքների և ուսուցման ժամանակակից մեթոդների մատչելիության հեշտացմանը նպաստելու նպատակով: Այդ կապակցությամբ հատուկ ուշադրություն է դարձվում զարգացող երկրների կարիքներին:

1. Մասնակից պետությունները համակարծիք են, որ երեխայի կրթությունը պետք է ուղղված լինի.

(ա) երեխայի անհատականության, տաղանդի և մտավոր ու ֆիզիկական ունակությունների զարգացմանը՝ դրանց լրիվ ծավալով,

(բ) մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների, ինչպես նաև Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրության մեջ ամրագրված սկզբունքների նկատմամբ հարգանքի դաստիարակմանը,

(գ) երեխայի ծնողների, նրա մշակութային ինքնատիպության, լեզվի և արժեքների, երեխայի բնակության երկրի ազգային արժեքների, նրա ծագման երկրի և իր սեփական քաղաքակրթությունից տարբեր քաղաքակրթությունների հանդեպ հարգանքի դաստիարակմանը,

(դ) երեխային ազատ հասարակության մեջ, փոխըմբռնման, խաղաղության, հանդուրժողականության, տղամարդու և կնոջ իրավահավասարության և բոլոր ժողովուրդների, էթնիկական, ազգային և կրոնական խմբերի, ինչպես նաև բնիկ ազգաբնակչությանը պատկանող անձանց միջև բարեկամության ոգով պատասխանատու կյանքով ապրելուն նախապատրաստելը,

(ե) շրջապատող բնության նկատմամբ հարգանքի դաստիարակմանը:

2. Սույն հոդվածի կամ 28-րդ հոդվածի որևէ հատված չի կարող մեկնաբանվել որպես առանձին անձանց և մարմինների իրավունքների սահմանափակում՝ ստեղծելու և ղեկավարելու ուսումնական հաստատություններ սույն հոդվածի 1-ին կետում շարադրված սկզբունքները մշտապես պահպանելու և այդպիսի ուսումնական հաստատություններում տարվող կրթությունն այն նվազագույն նորմերին համապատասխանեցնելու պահանջները կատարելու պայմանով, որոնք կարող են սահմանվել պետության կողմից:

Ամեն երեխա հնարավորություն ունի ստանալ կրթություն և զարգացում:

Կոնֆլիկտ

Կոնֆլիկտ (լատ. Conflictus ) սոցիալական փոխգործակցության գործընթացում տեղի ունեցող շահերի, նպատակների, տեսակետների հակասությունների լուծման ամենասուր միջոցն է, որը բաղկացած է այդ փոխազդեցության մասնակիցներին հակազդելուց և սովորաբար ուղեկցվում է բացասական հույզերից ՝ դուրս գալով կանոններից և նորմերից:

Կոնֆլիկտի էությունը հասկանալու համար կարևոր է ընդգծել դրա հիմնական մոտիվները և ձևակերպել դրա առաջացման համար անհրաժեշտ և բավարար պայմաններ:Բավական է առանձնացնել երկու այդպիսի առանձնահատկություններ:

  1. Հակամարտությունը միշտ ծագում է հակառակ ուղղված շարժառիթների կամ դատողությունների հիման վրա: Նման դրդապատճառներն ու դատողությունները անհրաժեշտ պայման են հակամարտության առաջացման համար:
  2. Հակամարտությունը միշտ էլ սոցիալական փոխազդեցության սուբյեկտների միջեւ առճակատում է, որը բնութագրվում է փոխադարձ վնասով (բարոյական, նյութական, ֆիզիկական, հոգեբանական և այլն):

Հակամարտության առաջացման (սկիզբը) անհրաժեշտ և բավարար պայմանները սոցիալական փոխազդեցության սուբյեկտներում հակադիր ուղղված շարժառիթների կամ դատողությունների առկայությունն է, ինչպես նաև նրանց միջեւ առճակատման վիճակը:

Կոնֆլիկտները բնորոշում են ըստ տարբեր սկզբունքների։

  1. Ներանձնային
  2. Միջանձնային
  3. Ներխմբային
  4. Էթնիկ
  5. Միջխմբային
  6. Անձ-խմբային

1 Ներանձնային կոնֆլիկտը միջանձնային հակասություն է, որը ընկալվում և հուզվում է մարդու կողմից որպես նրա համար նշանակալից հոգեբանական խնդիր, որը պահանջում է դրա լուծում և առաջացնում է դրա հաղթահարմանն ուղղված գիտակցության ներքին աշխատանք:Ներանձնային կոնֆլիկտի դեպքում մարդը կոնֆլիկտի մեջ է մտնում ինքն իր հետ։

2Միջանձնային.Կոնֆլիկտի այս տեսակը, թերևս, ամենատարածվածն է: Միջանձնային կոնֆլիկտները կարող են դիտվել որպես բախում անհատների իրենց հարաբերությունների գործընթացում: Նման բախումները կարող են տեղի ունենալ հետևյալ ոլորտներում՝տնտեսական, քաղաքական, արդյունաբերական, սոցիալ-մշակութային, առօրյա կյանք և այլն:

3Ներխմբային Կոնֆլիկտները առաջանում են խմբերի ներսում։ Երբ խմբի ներսում բաժանվում են 2 մասի և հակամարտում միմյանց դեմ։

4Էթնիկ կոնֆլիկտները դինամիկորեն փոփոխվող հասարակական-քաղաքական իրավիճակ է , որը գոյանում է մեկ (մի քանի) տեղական էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչների զգալի մասի կողմից նախկինում հաստատված կարգավիճակի մերժման արդյունքում և արտահայտվել է այս խմբի անդամների հետևյալ գործողություններից առնվազն մեկի տեսքով.

ա) տարածաշրջանից էթնո-ընտրովի արտագաղթի սկիզբը, որը էապես փոխում է տեղական էթնո-ժողովրդագրական հավասարակշռությունը `հօգուտ« այլ »մնացած էթնիկ խմբերի.
բ) քաղաքական կազմակերպության ստեղծում, որը հայտարարում է նշված էթնիկական խմբի (խմբերի) շահերի համար առկա իրավիճակը փոխելու անհրաժեշտության մասին և դրանով իշխանությունների արձագանքն է հարուցում և (կամ) մեկ այլ (այլ) տեղական էթնիկական խմբի քաղաքական մոբիլիզացում `ի պաշտպանություն վերջինիս լիովին բավարարող ստատուս քվոյի.
գ) բողոքի ինքնաբուխ գործողություններ ընդդեմ իրենց շահերի ոտնահարման այլ տեղական էթնիկական խմբի կամ կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների կողմից `զանգվածային հանդիպումների, երթերի, ջարդերի տեսքով:
Էթնիկական հակամարտության պայմաններում սոցիալական իրավիճակ է առաջանում, մի կողմից, մեկ էթնիկ տարածքում կամ էթնիկ խմբում (խմբերում) շահերի և առանձին էթնիկ խմբերի անհամապատասխանության, իսկ պետությունը ՝ մյուս կողմից, էթնիկ և քաղաքական տարածության հատման վայրում, արտահայտված էթնիկական խմբի (խմբի) ձգտմամբ: փոխել էթնիկական անհավասարության կամ քաղաքական տարածության բարդությունը դրա տարածքային չափումներում:

Էթնիկական հակամարտությունները առավել հաճախ առանձնանում են իրենց առաջնահերթ նպատակներով: Եթե ​​դրանք դասավորվեն փոխզիջման կամ կարգավորման հասնելու բարդության համաձայն, տիպաբանությունն այսպիսի տեսք կունենա. 1) մշակութային և լեզվական բախումներ ՝ կապված առաջադեմ մշակույթի պայմաններում լեզվի և ավանդական մշակույթի լիարժեք գործունեությունը պահպանելու կամ վերակենդանացնելու ցանկության հետ, ինչը անխուսափելիորեն հանգեցնում է էթնոմշակույթի աստիճանական քայքայմանը: ինքնություն;2) սոցիալ-տնտեսական կոնֆլիկտներ, որոնցում առաջ են քաշվում անհատական ​​էթնիկական խմբերի («հարուստ» և «աղքատ») միջև կենսամակարդակը հավասարեցնելու, «բնիկ բնակչությանը» ուժային խմբերում կամ էլիտար շերտերում քվոտաներ տրամադրելու, բնական ռեսուրսները կառավարելու համար `այդ էթնիկական խմբի շահերի համար, որի տարածքում են գտնվում. 3) կարգավիճակի բախումներ, որոնք կապված են որոշակի էթնո-տարածքային ինքնավարության քաղաքական կարգավիճակի և ուժի շրջանակի փոփոխման (բարձրացման) պահանջների ներկայացման հետ, որոնք առավել հաճախ առաջանում են պետության կազմակերպման համատեքստում ազգային-տարածքային դաշնայնացման սկզբունքների վրա.4) մի կողմից սեփական կրթությունը չզրկող (էթնիկ խմբի) և մյուս կողմից ինքնավարության կամ ամբողջ պետության `անհատական ​​ինքնավարությունների միջև տարածքային հակասություններ դաշնային պետության կամ էթնիկ խմբի մեկ քաղաքական տարածքում: Այս կարգի բախումներն արդեն ենթադրում են էական «վերադասավորում» էթնոպոլիտիկ տարածքում:5) անջատման բախումներ, երբ պահանջներ են առաջադրվում սեփական անկախ պետականության ստեղծման կամ հարևան («մայր» կամ «հարակից») պետության հետ վերամիավորման համար: Նման հակամարտության լուծումը հնարավոր է միայն այս քաղաքական տարածքի տարածքային ուրվագծերը փոխելու միջոցով:

 Կոնֆլիկտները շատ հաճախ տանում են դեպի՝ (1) ավելի ստեղծարար լուծումների, (2) անձնական, սոցիալական կամ տնտեսական զարգացման, (3) նորանոր գիտելիքների ձեռքբերման: Կոնֆլիկտների հաղթահարման տեսանկյունից անհրաժեշտ է.

  1. վերլուծել և բացահայտել կոնֆլիկտը կազմող կողմերի պահանջմունքները և հնարավորության դեպքում բավարարել դրանք,
  2. հասկանալ, որ շատ հաճախ դիրքորոշումները և հետաքրքրությունները չեն համընկնում, ու կարելի է հետաքրքրությունների շրջանակներում լուծել կոնֆլիկտները:

Արևմտյան Հայաստանը 19-րդ դարի սկզբներին:Ռուս-թուրքական պատերազմը:

Որոնք էին պատերազմի պատճառները: Ներկայացնել պատերազմի ընթացքն ու արդյունքները:

Պատերազմի հիմնական պատճառներ՝1870-ականներին թուրքական տիրապետության տակ գտնվող ժողովուրդը ոտքի է կանգնում անկախություն ձեռք բերելու համար: Այդ ժամանակ թուրքական կայսրության կազմում էր գտնվում Բալկանյան թերակղզու մեծ մասը՝ Բուլղարիան, Մակեդոնիան, Բոսնիան, Հերցեգովինան: Սերբիան և Ռումինիան կիսանկախ իշխանություններ էին և ձգտում էին լրիվ անկախության: 1875 թ. ապստամբում են Բոսնիան և Հերցեգովինան, 1876-ին՝ Բուլղարիան:
Այդ ապստամբությունները Ռուսաստանում առաջացրին լայն շարժում՝ «սլավոն եղբայրներին օգնելու» կարգախոսով: Ռուսաստանն օգտագործեց բալկանյան ժողովուրդների պայքարը իր քաղաքական նպատակներն իրականացնելու համար: Կ.Պոլսում մեծ տերությունների դեսպանները 1876թ. դեկտեմբերին Թուրքիային առաջարկեցին մշակել և իրագործել բալկանյան ժողովուրդների դրության բարելավման մի ծրագիր: Սուլթան Աբդուլ Համիդը, ապահովելով Անգլիայի աջակցությունը, մերժեց դեսպանների առաջարկությունը՝ այն համարելով միջամտություն իր ներքին գործերին: Դա հանգեցրեց ռուս-թուրքական պատերազմի սանձազերծմանը: 1877թ. ապրիլին ռուսական ցար Ալեքսանդր II-ը Ռումինիայի հետ պայմանագիր կնքեց Քիշնևում և, ապահովելով նրա դաշինքը, նույն օրը՝ ապրիլի 12-ին, ստորագրեց պատերազմ սկսելու մանիֆեստը:

Պատերազմը տևեց տասն ամիս: Ռազմական գործողություններն ընթանում էին Բալկանյան և Կովկասյան ռազմաճակատներում: Պատերազմի սկզբի փոփոխական հաջողություններից հետո Շիպկայի և Պլևնայի համար մղված մարտերում ռուսները վճռական հաղթանակ տարան և 1878թ. հունվարի 4-ին մտան Սոֆիա, ապա գրավեցին Պլովդիվն ու Ադրիանապոլիսը և մոտեցան Կ.Պոլսին:
Կովկասյան ռազմաճակատում հիմնական ռազմական գործողությունները վարում էր 52 հազարանոց կովկասյան կորպուսը Միխայիլ Լորիս-Մելիքովի հրամանատարությամբ:
1877թ. ապրիլի 12-ին Կովկասյան ռազմաճակատում ռուսական զորքերը հարձակման անցան երեք ուղղություններով՝ Ալեքսանդրապոլ-Կարս, Իգդիր-Բայազետ և Ախալցխա-Արդահան: Երևանյան ջոկատը հայազգի գեներալ Արշակ Տեր-Ղուկասովի հրամանատարությամբ ապրիլին գրավում է Բայազետն ու Ալաշկերտը:
1877թ. հունիսին թուրքերը մեծ ուժեր են կենտրոնացնում և պաշարում Բայազետի բերդը: Թուրքական 10.000-անոց զորքերը կատաղի գրոհներ են սկսում բերդի վրա, որը պաշտպանում էր կայազորի պետ մայոր Շտոկվիչը` փոքրաթիվ ռուսական զորաջոկատի և հայ կամավորների ուժերով: Միակ փրկությունը դրսի օգնությունն էր: Պաշարվածներն իրենց վիճակի մասին ցանկանում են լուր հասցնել Տեր-Ղուկասովին, սակայն բոլոր լրատարները բռնվում են թուրքերի կողմից: Հայ կամավոր Սամսոն Տեր-Պողոսյանը, ծպտված, բրդի շորերով, անցնում Է թուրքերի մոտով և լուր է հասցնում Տեր-Ղուկասովին: Վերջինս մեծ թվով վիրավորներով և հայ գաղթական բնակչության հետ իրականացնում էր իր նշանավոր նահանջը: «Եղբայրներ,- դիմում է նա իր զինվորներին,- մերոնք սովամահ են լինում, տանջվում և մեռնում են Բայազետում: Գնանք նրանց հետ մեռնելու»: Արշակ Տեր-Ղուկասովը հասնում է Բայազետ և փրկում 23 օրվա պաշարվածներին: Պատմական այդ փաստն իր գեղարվեստական արտացոլումն է գտել Րաֆֆու «Խենթը» վեպում:
Կովկասյան ռազմաճակատի կարևոր հաղթանակներից էր Կարսի գրավումը: Պատերազմի սկզբին ռուսներն այնտեղ անհաջողության մատնվեցին: Երկրորդ անգամ այդ գործը հանձնարարվեց Հովհաննես Լազարևին, որը վճռականորեն կազմակերպեց գրոհը` հայտարարելով. «Եթե գրոհը չավարտեմ ցերեկը, կշարունակեմ գիշերը»: Իսկապես, գիշերային գրոհով գրավվեց Կարսը:
Մեծ էր պատերազմին մասնակցող հայ զորավարների թիվը՝ 7 գեներալ և ավելի քան 500 բարձրաստիճան սպա: Այդ պատերազմը ոգևորել էր և’ արևմտահայերին, և’ արևելահայերին: Անդրկովկասի տարբեր վայրերում ձևավորվել էին ութ զորամիավորումներ՝ բաղկացած մեծ մասամբ հայերից: Արևելահայերը Ախուրյանի վրա կամուրջ կառուցեցին ռուսական զորքերի անցումն Արևմտյան Հայաստան ապահովելու համար: Երևանի նահանգի հայությունը ռուսական զորքերին տրամադրեց հազարավոր սայլեր, ձիեր և ուղտեր: Երևանում և Ղարաքիլիսայում հայերն իրենց տները տրամադրում էին ռուսական զորքերին իբրև հոսպիտալներ, ստանձնում վիրավոր ռուս զինվորների բժշկական օգնության գործը: Արևմտահայերը ստույգ տեղեկություններ էին հաղորդում ռուսական զորամասերին թուրքական ռազմական ուժերի վերաբերյալ, կատարում էին ուղեկցորդի դեր, ստեղծում էին կամավորական ջոկատներ:
Պատերազմի երկրորդ փուլում ռուսական զորքերի հաղթանակն ակնհայտ էր: 1878թ. հունվարի սկզբներին ռուսներն առանց մարտերի գրավեցին Ադրիանապոլիսը և մտան Կ.Պոլսից ընդամենը 12 կմ հեռավորության վրա գտնվող Սան-Ստեֆանո ավանը, որտեղ էլ հունվարի 19-ին կնքվեց զինադադար:

http://www.findarmenia.com/arm/history/24/453

Էկոհամակարգեր

  1. Ձեր կարծիքով որոնք են էկոհամակարգերի կարևորագույն  հատկանիշները: Ինչու՞
  2. Ինչպիսի էկոհամակարգեր են ձեզ շրջապատում, ինչ առանձնահատկություններ ունեն նրանք:
  3. Ինչպես է ազդում մարդը ձեզ շրջապատող էկոհամակարգերի կենսագործունեություն վրա:
  4. Ինչ տեղի կունենա էկոհամակարգերի հետ, եթե պակասի Էներգիայի, ֆոսֆորի, ածխածնի ու ազոտի հոսքը (յուրաքանչյուր տարբերակը ներկայացնել առաձին): 

Էկոհամակարգը կամ էկոլոգիական համակարգը`կենսաբանական համակարգ, որը կազմված է կենդանի օրգանիզմների համայնքից` բիոցենոզից, նրանց բնակության միջավայրից՝ կենսատոպից, կապի համակարգից՝ որը էներգիայի և նյութի փոխանակություն է իրականանում նրանց միջև։ Էկոլոգիայի հիմնական հասկացություններից է։ Էկոհամակարգի օրինակ է հանդիսանում ջրավազանը նրանում բնակվող բույսերի, ձկների, անողնաշարավորների, միկրոօրգանիզմների հետ, որոնք կազմում են համակարգի կենդանի բաղադրամասը՝ կենսացենոզը: 

1-Էկոհամակարգերի գլխավոր հատկանիշներն են՝ինքնավերականգնումը,քանի որ մարդը իր գործունեությամբ վնասում է այն:Կարևոր է էներգիայի շրջանառությունը:

2-

Экосистемы - Природа

3-Բնական էկոհամակարգերի վրա էական ազդեցություն ունենում են հիմնականում մարդկային գործողությունները:
Մարդու գործունեության հեևանքով ստեղծվում են յուրատեսակ էկոհամակարգեր ` ագրոէկոհակարգեր: Ագրոէկոհամակարգը գյուղատնտեսական արտադրանք ստանալու համար մարդու կողմից ստեղծված և կանոնավոր հսկվող էկոհամակարգն է: Ագրոէկոհամակարգերի օրինակ կարող են ծառայել արհեստականորեն ստեղծված այգիները, բանջարանոցները, խոշոր անասնապահական համալիրները, արոտավայրերը, մարգագետինները և այլն: Ագրոէկոհամակարգերում մշակաբույսերի հերթափոխը կատարվում է մարդու ցանկությամբ, որն անցանկալի ազդեցություն է թողնում ոչ կենսական բաղադրիչների, հատկապես հողի բերրիության վրա: Բնական էկոհամակարգերում էներգիայի աղբյուրն Արեգակն է: Ագրոէկոհամակարգի  նորմալ կենսագործունեության համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ էներգիայի աղբյուրներ` մարդու կամ կենդանիների ֆիզիկական աշխատանք, վառելանյութի տարբեր տեսակներ, պարարտանյութեր, լրացուցիչ լուսավորում, պեստիցիդներ, թունաքիմիկատներ:

4
Էներգիայի հոսքի պակասելու դեպքում էկոհամակարգը կթուլանա, կփոքրանա և կարող է նաև վերանալ;
Ֆոսֆորի բացակայության դեպքում բույսերը չեն կարող հաջողությամբ զարգանալ և պտղաբերել, եթե հողի մեջ անբավարար են ջրի մեջ լուծվող ֆոսֆորային միացությունները։ Հողի մեջ ֆոսֆորի պակասը լրացնելու համար օգտագորվծում են ֆոսֆորական պարարտանյութեր։ Մեծ քանակությամբ ածխածին են պարունակում բուսական ու կենդանական օրգանիզմները: Բույսերի համար ածխածնի հիմնական աղբյուրը ածխաթթու գազն է, քանի որ բույսերն իրենց զարգացման համար անհրաժեշտ բոլոր նյութերն արևի ճառագայթների ազդեցությամբ սինթեզում են (այդ շարժընթացը կոչվում է լուսասինթեզ) ածխաթթու գազից և ջրից, իսկ կենդանիներն ածխածինն ստանում են բույսերից` դրանցով սնվելով: Ազոտի հոսքի նվազման հետևանքով հնարավոր չի լինի իրականացնել սպիտակուցների սինթեզ և կխաղտվի դրանց շրջանառությունը էկոհամակարգերում: Մթնոլորտը համարվում է ազոտի անսպառ շտեմարան: Նրանում ազոտի պարունակությունը կազմում է 78%:

Share this:

Who are they?

a)1-My company
2-well being
3-giving something back
4-personal growth
5-leadership
6-my manager
7-my team
8-fair deal

b)A good staff-well being
personal growth
fair deal

Phrasal verbs and idioms

1 Look down on-think they are better than sb/sth
2break my heart-makes me very upset
3keep up with-move o make progress at the same rate as sb/sth
4deep my head in-makes me annoyed
5gets wearing-becomes exhausting
6life for death-vitally important
7build up -get bigger
8go blank-cant think what to do or say

Մի մրահոն աղջիկ տեսա

Մի մրահոն աղջիկ տեսա
Ռիալտոնի կամուրջին,
Հորդ մազերը՝ գետ գիշերվան,
ԵՎ հակինթներ՝ականջին:

Աչքերը սեւ՝ արեւներ սեւ:
Արեւների պես անշեջ,
Գալարում էր մեջքը թեթեւ
Ծաղկանման շալի մեջ:

Աչքս դիպավ աչքի բոցին,
ՈՒ գլուխս կախեցի.
Ժպտաց ժպտով առեղկծվածի,
Հավերժական կանանցի:

Միամիտ չեմ՝ հավատամ քեզ.
Տառապանքս փորձ ունի. –
Մի մրահոն կույս էր քեզ պես,
Կոտորեց սիրտս պատանի…

Իսահակյանը Իտալիայում՝Ռեալտոյի կամուրջի վրա հանդիպում է մի սևահեր,սևաչյա աղջկա,ով գերեց Իսահակյանին իր գեղեցկությամբ և հմայքով: Երբ աղջիկը հայացքը ուղղեց նրան,նա տեսավ աղջկա առեղծվածային ժպիտը: Իսահակյանը պատանեկության ժամանակներում դժվար փորձ է ունեցել ,և չի ցանկանում կրկնել անցյալը:
Միամիտ չեմ՝ հավատամ քեզ.
Տառապանքս փորձ ունի. –
Մի մրահոն կույս էր քեզ պես,
Կոտորեց սիրտս պատանի… ասում է Իսահակյանը

ՌԱՎԵՆՆԱՅՈՒՄ

Արարատի ծեր կատարին
Դար է եկել, վայրկյանի պես,
Ու անցել:

Անհուն թվով կայծակների
Սուրն է բեկվել ադամանդին,
Ու անցել:

Մահախուճապ սերունդների 
Աչքն է դիպել լույս գագաթին,
Ու անցել:

Հերթը հիմա քոնն է մի պահ.
Դու էլ նայիր սեգ ճակատին,
Ու անցիր…

Իմ կարծիքով հեղինակը ուզում էր ասել,որ Արարատը շատ հին ծեր սար է,որը շատ բան է տեսել,ականատես եղել:Շատ բան եկել,եղել ու գնացել է,իսկ արարտը այդպեսել մնացել է:
Մարդիկ գործում են սխալներ, երբեմն այնպիսի սխալներ,որ կփոխի իրենց ամբողջ կյանքը:Մարդիկ անում են հայտնագործություններ և օգտակար են լինում աշխարհին:Կարծում եմ,հեղինակը նաև ուզում էր ասել այն,որ մենք պետք է գործենք,չկանգնենք տեղում և շարժվենք առաջ:

Ռավեննա իտալ.՝ Ravenna քաղաք իտալական Էմիլիա-Ռոմանյա նահանգում։ Ադրիատիկ ծովից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։ 402 թվականից հետո եղել է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության, օստգոթերի թագավորության, Հռավեննայի էկզարխատի և լանգոբարդների թագավորության մայրաքաղաքը։

Մայրենիի օրեր

• Երկիւղ թերահաւատութեան է նշանակ

Երկյուղը թերահավատության նշան է

Նեղութիւնք զհամբերութիւն գործեն։

Նեղությունները համբերություն են կերտում

• Բազումք են կոչեցեալք, եւ սակաւք ընտրեալք։

Շատ են կանչվածները, բայց սակավ՝ ընտրյալները

Ամենայն չարիք մտանեն ի միտս մարդոյ յանուսումնութենէ։

Բոլոր չար բաները մարդու միտքն են մտնում տգիտությունից

• Տուք զկայսերն կայսեր եւ զԱստուծոյն Աստուծոյ։

Տվեք կայսրինը՝ կայսերին և Աստծունը՝ Աստծուն

• Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ

Ճանաչել իմաստությունն ու խրատը, իմանալ հանճարի խոսքերը

Մարգարէ յիւրում գաւառի պատիւ ոչ ունի։

Մարգարեն իր գավառում պատիվ չունի

• Վկայութիւն իմ ճշմարիտ է, զի գիտեմ ուստի եկի եւ յո երթամ

Իմ վկայությունը ճշմարիտ է, քանզի գիտեմ թե որտեղից եմ եկել և ուր եմ գնում

• Իմաստուն կանայք շինեցին տունս, իսկ անզգամքն ձեռօք իւրեանց կործանեցին

Իմաստուն կանայք տներ շինեցին, իսկ անզգամներն իրենց ձեռքերով կործանեցին։

• Վա՛յ որ պահէ զագահութիւն չար ի տան իւրում։

Վայ նրան, ով չար ագահությունը պահում է իր տանը

• Մի՜ նիւթեր բարեկամի քում չարիս, որ հեցեալ եւ յուսացեալ իցէ ի քեզ։

Դավեր մի՛ նյութիր քո բարեկամի դեմ, որ հույսը դրել է քեզ վրա