Զատիկի նախօրեին նապաստակների միջև խռովություն սկսվեց : Ոմանք համարում էին ,որ դա անընդունելի լրացուցիչ աշխատանք է: Իսկ ոմանք էլ կարծում էին , որ մարդկանց փոքրիկները արժանի չէին նման նվիրվածության։ Ծեր Բիլլը հավաքեց եղբայրության բոլոր անդամներին, որպեսզի ազատվեն այդ նոր գլուխ բարձացող գործադուլից։ Նա ամենատարեցն էր, ու դա նրան տալիս էր շեֆի կարգավիճակ: Երբ Բիլը խոսեց, բոլորը լսեցին նրան խորը հարգանքով. Նրանց մոտ Մեծը լինելը խորհրդանշում էր իմաստություն : «Իմ փոքրիկներ, քանի որ դուք բոլորդ հավաքված եք, ուզում եմ պատմել ձեր նախապապի պատմությունը: Նրա անունը Բիլ էր, ինչպես իմը, և նրա արկածները կարող էին իմն էլ լինել … Այդ ժամանակ Բիլը խիզախ նապաստակ էր, խիստ սիրահարված Բելինդային՝ թավշյա աչքերով երիտասարդ նապաստակին: Եվ Բելինդան նույնպես նրան սիրահարված էր։ Ամեն ինչ լավ կլիներ, եթե նրանց ծնողները իրենց համաձայնությունը տային սիրահարներին: Բայց նրանք կարծում էին ,որ սիրահարները շատ երիտասարդ են ընտանիք կազմելու համար: Եվ Բիլին հրամայեցին ճանապարհորդել ամբողջ աշխարհով, որպեսզի ապացուցի իրենց, որ իսկապես սիրում է : Նա պետք է վերադառնար տուն երկար բացակայությունից հետո նվերներով լի պայուսակով։Այդ ամուսնության համար անհրաժեշտ պայմաններն էին: Ուստի Բիլը հեռացավ ծանր սրտով: Նա ճանապարհորդում էր քաղաքից քաղաք: Անցավ շատ կիլոմետրեր և ունեցավ բազմաթիվ արկածներ։ Օրինակ, վիշապի է հանդիպել , որը ես ձեզ անպայման կպատմեմ մեկ այլ օր. Իսկ հիմա անդրադառնամ հիմնականին։ Նրա ճանապարհորդությունը դեռ չէր կարող ավարտվել քանի որ, եթե նույնիսկ նրա աչքերը լցված էին բազում հրաշքներով ,բայց պայուսակի դատարկ էր և դեռ ոչ մի հետաքրքրություն չէր առաջացնում։ Այնուհետև ձեր Պապը նավարկեց ծովերի վրա: Նա հայտնաբերեց տարօրինակ երկրներ ՝ զարմանալի սովորույթներով և ոչ պակաս տարօրինակ նապաստակներով… Այս հեռավոր վայրերից մեկում բնիկները օգտագործում էին շագանակագույն փոշի: Բիլը համտեսեց այս անհայտ ըմպելիքը: Նա այն համարեց զարմանալի, դառն ու բուրավետ, բայց համեղ: Այնուհետև նա որոշեց այս գանձը տուն տանել… Բայց հանճարեղ գաղափարն ծագեց մի փոքր ավելի ուշ ։Նա որոշեց այդ ոսկին խառնել շաքարավազի հետ: Նա մարդկանցից ավելի շուտ է հայտնաբերել բաղադրատոմսը։ … Այսպիսով, Բիլը տուն էր վերադառնում սերմերով լի իր պայուսակով և մի քանի այլ մանրուքներով: Գոհ իր գտածոից ՝ նա կենսուրախ քայլում էր ՝մտածելով իր գեղեցկուհու մասին: Հանկարծ բռնկված փոթորիկը ստիպեց պապիկին ապաստան փնտրել տեղացիների մոտ: Մի ազնիվ նապաստակ նրան դիմավորեց մեծ քաղաքավարությամբ: Ճաշելուց հետո Բիլը գնաց տեղավորվեց բուխարու մոտ ։Նա նրանց պատմեց իր ծրագրերի մասին շատ անհոգ: Իսկ հյուրընկալողը նրան շատ ուշադիր լսում էր… —Ես իմ երկրում այս սերմերը կաճեցնեմ: Երբ հասունանան , ես կունենամ եմ այս մաքուր ոսկուց … —Ինչպե՞ս են այն անվանում — հարցրեց ազնիվ նապաստակը, որի աչքերը փայլում էին: —ՇՈԿՈԼԱԴ. Համոզված եմ, որ այս բաղադրատոմսով կարող եմ մեծ հարստություն ձեռք բերել։ Գիշերը, ավաղ, երբ Բիլը խորը քնած էր հյուրընկալողը հարձակվեց նրա վրա։ Նրան ամուր կապեցև նետեց նրան գետը ՝ասելով հետևյալ խոսքերը. —Հիմար տղա, գանձն այժմ իմն է: Ձեր պապը, անշուշտ, կմահանար այս արկածախնդրության մեջ, եթե մի օգնող ձեռք ժամանակին չհաներ նրան ջրից: Դա մի երեխա էր ,որն ա նցնում էր այդտեղով։Նա չբավարարվեց միայն կյանքը փրկելով ,իմանալով ողջ պատմությունը նա խոստացավ գտնել գողին: Մի քանի ընկերների շների օգնությամբ նա գտավ պայուսակը ու սերմերը … Բիլլը հայտնեց ,որ հավերժ ե րախտապարտ է լինելու նրանց: Երբ նա տուն եկավ , անընդհատ փորձում էր միջոց գտնել իր փրկարարներին շնորհակալություն հայտնելու համար: Այնուհետև նա մտածեց իր իսկ պատրաստած առաջին շոկոլադները բաժանել երեխաներին։ … Երեխաները, իհարկե, այն շատ հավանեցին։ Եվ ահա այսպես է ծնվել այս հիանալի ավանդույթը ՝ շնորհիվ բարեկամության: Ամեն տարի Զատիկի երեխաները նվերներ են ստանում։… Ավանդույթը շարունակվում է: Բայց ժամանակի ընթացքում երեխաները մոռացել են, թե ինչու են նապաստակները զատկի օրը նրանց քաղցրավենիքներ տալիս: Նրանք նույնիսկ միամտորեն հավատում են, որ նապաստակները ձվեր են դնում: Բայց մենք ,մենք երբեք դա չենք մոռանա»։ Տարեց Բիլն այսպիսով ավարտեց իր պատմությունը: Այս երկար պատմությունից սպառված, նա մի քանի վայրկյան փակեց աչքերը: Բոլոր նապաստակները լուռ մտածում էին : Ներկաների միջից լսվեց մի ձայն. —Պապիկ, իսկ Բիլը ամուսնացա՞վ գեղեցիկ Բելինդայի հետ: —Իհարկե, փոքրիկս, նա ձեր նախատատն է… Ճագարները վեր կացան առանց որևէ հարցի ՝ հավատալով ավանդույթին։ Բոլորը վերադարձան իրենց տեղերում աշխատելու: Պապը գոհունակությամբ հառաչեց. ֊ Գործադուլը տապալված է Եվ այդ տարի Զատիկը անցավ մյուս տարիների նման…
La révolte grondait chez les lapins, à la veille de Pâques. Certains voyaient là un surcroît de travail inadmissible…
D’autres pensaient que les petits des Hommes ne méritaient pas un tel dévouement…
Le vieux Bill réunit tous les membres de la confrérie afin de briser cette grève naissante dans l’oeuf. Il était le plus vieux et cela lui conférait le statut de chef.
Quand Bill prit la parole, tous l’écoutèrent avec un profond respect: leur aîné représentait la sagesse même.
« Mes petits, puisque vous voilà tous rassemblés, je veux vous raconter l’histoire de votre arrière grand-père. Il s’appelait Bill, tout comme moi, et son aventure aurait pu être la mienne…
A l’époque, Bill était un fringant lapin, très épris de Belinda, une jouvencelle aux yeux de velours.
Et Belinda,lui rendait son amour… Tout aurait été donc pour le mieux si les parents respectifs avaient donné leur consentement aux tourtereaux. Mais ils jugeaient les amoureux trop jeunes pour fonder une famille. Et l’ordre fut donné à Bill de parcourir le vaste monde afin de faire ses preuves. Il ne devait rentrer chez lui qu’après de longs mois d’absence et sa besace pleine de cadeaux… Tels étaient les conditions à ce mariage.
Bill partit donc le cœur lourd. Il voyagea de ville en ville. Il parcourut nombre de kilomètres et il connut moultes aventures. Je vous passe celle du dragon, par exemple, que je vous conterai certainement un autre jour : Aujourd’hui, je vais à l’essentiel!
Son périple était loin d’être terminé car, si ses yeux s’étaient emplis de merveilles au passage, le contenu de son sac n’offrait toujours aucun intérêt ! Ensuite, votre aïeul vogua sur les mers. Il découvrit d’étranges pays aux coutumes étonnantes et des lapins non moins étranges… Dans l’un de ces lieux lointains, les indigènes consommaient une poudre brune, aux vertus incomparables.
Bill goûta ce breuvage inconnu.Il le trouva surprenant, amer et parfumé, néanmoins délicieux! Il décida alors de ramener chez lui ce trésor… Mais l’idée de génie fut celle qu’il imagina par la suite: mêler cet or à du sucre ! Et cela bien avant que les Hommes ne découvrent la recette…
Ainsi donc, Bill se trouvait sur le chemin du retour avec des graines au fond de sa besace et quelques autres babioles. Fier de sa trouvaille, il marchait d’un pas vif, tout en pensant à sa belle. Soudain, un violent orage força votre grand-père à chercher refuge chez l’habitant. C’est un noble lapin qui l’accueillit avec une grande courtoisie.
Après un plantureux repas, Bill se laissa aller aux confidences, près de la cheminée. Il exposa ses plans avec beaucoup d’insouciance. Et son hôte l’écouta d’une oreille fort attentive…
— Je ferai pousser ces graines dans mon pays. Quand elles auront atteint la maturité, j’extrairai ce pur or…
— Comment le nomme-t-on ? interrogea le noble lapin dont le regard brillait.
— CHOCOLAT ! Je suis assuré de faire fortune avec cette recette.
La nuit venue, alors que Bill dormait du sommeil du juste, son hôte l’attaqua par surprise. Il le ligota solidement et le jeta à la rivière avec ces quelques mots :
— Stupide garçon, le trésor est à moi, à présent! Puis il décampa sans plus de cérémonie.
Votre grand-père serait certainement mort dans cette aventure, si une main secourable ne l’avait sorti de l’eau à temps !
C’était un petit d’homme qui passait par là. Et, non content de lui sauver la vie, il se fit un devoir de retrouver le voleur! Aidé de quelques amis et de chiens, il retrouva la besace et les graines… Bill leur voua désormais une reconnaissance éternelle !
Rentré chez lui, il n’eut de cesse de trouver le moyen de remercier ses sauveteurs. Il pensa alors à une gigantesque distribution des premiers chocolats qu’il venait de fabriquer… Les enfants trouvèrent cela délicieux, bien entendu. Et c’est ainsi que naquit cette magnifique tradition, grâce à l’amitié.
A chaque date anniversaire du sauvetage, les petits d’hommes eurent des cadeaux…
Depuis la tradition perdure. Mais avec le temps, les enfants ont oublié pourquoi les lapins leur offrent des friandises, le jour de Pâques. Ils croient même, naïvement, que les lapins pondent des œufs ! Mais nous, nous n’oublierons JAMAIS. »
Le vieux Bill termina ainsi son récit. Epuisé par cette longue tirade, il ferma les yeux quelques instants. Tous les lapins songeaient en silence. Une voix s’éleva alors dans l’assistance :
— Grand-père, est-ce que Bill s’est marié avec la belle Bélinda ?
— Bien sûr, mon petit, elle fut votre arrière grand-mère…
Les lapins se levèrent alors sans plus de questions, convaincus du bien-fondé de cette tradition. Chacun se remit à l’ouvrage sur le champ. Grand-père soupira de satisfaction : la grève était brisée !
Et cette année là, la fête de Pâques fut en tous points semblable aux autres…
Արմինե Կարտիկյան 