Արտավազդը, հայտնի է նաև որպես Արտավազդ Աստվածային ՝կառավարել է Ք ա 55-34 թթ։ Նա հաջորդել է Տիգրան Մեծին:
Նրա ժամանակաշրջանում Պարթևստանը և Հռոմը հակամարտության մեջ էին։ Արտավազդը հակված էր ավելի շատ Պատերազմում է Պարթևստանի հետ , հաշտության պայմանագիր է կնքում ։ Ք ա 53 թվականին տեղի է ունենում Խառանի ճակատամարտը, որտեղ պարթևները հաղթում են և Սուրեն զորավարը Կրասոսի կտրած գլուխը բերում է Արտավազին։
Հետո արշավում է Անտոնիոսը , ում Արտավազդը խոստանում է 13 հազարանոց զորք, սակայն չի տալիս։ Անտոնիոսը պարտվում է և խոստանում է որ կպատժի Արտավազդին։
Երկրորդ արշաանքների ժամանակ Անտոնիոսը ցանկանում էր ձեռբակալել Արտավազդին , վերջինս ցանկանում էր հաշտվել բանակցությունների շնորհիվ։ Սակայն ապարդյուն։ Նա ձեռբակալվում է և երբ պարտադրում են խոնարհվե նա հրաժարվում է ։ Ժողովուրդը նրան աստվածային պատվանուն է տալիս, գնահատելով նրա անձնազոհ պահվածքը։
Կարծում եմ նա լավ դիվանագետ էր սակայն սխալ թույլ տվեց երբ խաբեց Անտոնիոսին և զորք չտրամադրեց:
Գրականության մեջ
• • Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հատոր I, Երևան, 2007
• Հայ ժողովրդի պատմություն, հատոր I (ԳԱ հրատարակ․), Եր․, 1971
• Մովսես Խորենացի, «Պատմություն հայոց», Եր․, 1981
• Չամչյան Մ․, Հայոց պատմություն, հատոր Ա, վենետիկ, 1784
• Պլուտարքոս, Կենսագրություններ, Եր․ 2001
• Սարգսյան Գ․, Հելլենիստական դարաշրջանի Հայաստանը և Մովսես Խորենացին, Եր․, 1966
• Ասորեստան Հ․Յ․, Քաղաքական վերաբերութիւններ ըմդմէջ Հայաստանի եւ Հռովմայ 190-էն ն․Ք․ մինչև 428 յ․Ք․, Վենետիկ, 1912
• Զարյան Ա․, Ակնարկներ հին և միջնադարյան Հայաստանի քաղաքաշինության պատմության, Եր․, 1966
• Կրկյաշարյան Ս․, Հին Հայաստանի և Փոքր Ասիայի քաղաքների պատմության դրվագներ, Երևան, 1970
• Կրկյաշարյան Ս․, Հին Հայաստանի պետական կառուցվածքը (մ․թ․ա․ VI-մ․թ․ա IV դդ․), Երևան, 2005
Արմինե Կարտիկյան 