Месяц: Декабрь 2019

Բարոյագիտությունը կամ էթիկան գիտություն է բարոյականության մասին։ Անձի բարոյական կերպարը ներառում է բարությունը, ճշմարտասիրությունը, գեղեցիկի հանդեպ ձգտումը, պարտքի զգացումը, պատասխանատվությունը, իդեալները, խիղճը, արդարությունը, ազատությունը, ընկերությունը, սերը:

Էթիկան փիլիսոփայական ուսմունք է բարոյականության էության, նրա կառուցվածքի, զարգացման, գործառնությունների, օրենքների և հասարակության մեջ նրա ունեցած դերի մասին: Կարելի է ասել, որ էթիկան անձի բարոյական վարքի չափորոշիչ համակարգն է: Էթիկա տերմինը երբեմն օգտագործվում է նաև որոշակի սոցիալական խմբի բարոյական և բարոյագիտական նորմերի համակարգի նշանակման համար:

Էթիկայի հիմնական խնդիրները

• Բարու և չարի չափանիշների հիմնախնդիրը

• Կյանքի իմաստի և մարդու նշանակության խնդիրը

• Արդարության հիմնախնդիրը

• Պատշաճության հիմնախնդիրը

Էթիկական արժեքների դասակարգումը

• Մարդկային գլխավոր արժեքները, որոնք ավելի կամ պակաս չափով մտնում են բոլոր հնացած էթիկական արժեքների մեջ (կյանքի, գիտակցության, գործունեության, տառապանքի, ուժի, կամքի ազատության, կանխատեսման, նպատակաուղղվածության արժեքը),

• Առաքինությունները (արդարություն, իմաստություն, քաջություն, ինքնատիրապետում, սերը մերձավորի նկատմամբ, ճշմարտացիություն և անկեղծություն, հավատարմություն և նվիրվածություն, բարություն և կարեկցանք, վստահություն և հավատ, համեստություն և հնազանդություն, ուրիշների նկատմամբ վերաբերմունքի արժեքը),

• Ավելի մասնավոր էթիկական արժեքները (սերը ամենահեռավորի նկատմամբ, սեփական հոգևոր հարստությունը ուրիշներին նվիրելու կարողությունը, անհատականության արժեքը, դեպի ուրիշի անհատականության իդեալական արժեքն ուղղված սերը):

Սպորտ , մարդկանց կողմից համակարգված և որոշակիացված ֆիզիկական գործունեություն, որն ներառում է նաև մրցակցության որոշակի աստիճան։

Գոյություն ունեն սպորտի հարյուրավոր տեսակներ, որոնք իրենց բնույթով կարող են լինել թիմային կամ անհատական։ Կան նաև տախտակային (օրինակ՝ շախմատ) և խաղաքարտային խաղեր, որոնց երբեմն որակավորում են որպես սպորտի տեսակ, բայց այնուամենայնիվ՝ մեծամասամբ սպորտը հիմնված է ֆիզիկական աթլետիզմի վրա։

Սպորտաձևերում գործում են կանոններ, որոնք, բնականաբար, տարբեր սպորտաձևերում տարբեր են։ Տարբեր են նաև հաղթելու գրավականները։ Օրինակ՝ ֆուտբոլում դա հակառակորդից շատ գոլ խփելն է, բասկետբոլում՝ ավելի շատ նետումներ կատարելը և այլն։ Այնինչ կան այնպիսի սպորտաձևեր, ինչպիսիք են գեղասահքը, ջրացատկը և ձիասպորտը, որոնց մասնակիցների հաղթանակը կախված է լավ ցուցադրումից, որը պետք է որոշի ժյուրին։ Այսպիսի սպորտաձևերը հակադրվում են գեղեցկության մրցույթներին կամ բոդիբլիդինգային շոուներին, որոնք հիմնված են միայն արտաքին տեսքի ցուցադրման վրա և որոնց ժամանակ էլ հաղթողները որոշվում են հանդիսության դատավորների կողմից։

Չնայած սպորտաձևերը տարբերվում են միմյանցից, սակայն մարզիկներից բոլորն սպասում են ազնվություն և հարգանք հակառակորդի և մրցավարի նկատմամբ։

Եթե տվյալ բնագավառի մարզիկը համարվում է պրոֆեսիոնալ, ապա նա իր գործունեության համար ստանում է աշխատավարձ։ Գոյություն ունեն սպորտային լիգաներ և՛ անհատական, և՛ թիմային սպորտաձևերի համար։

Ինչի համար է հարկավոր սպոտը

Նախ և առաջ առողջության համար, սպորտով զբաղվելը ամրացնում է սիրտը, նորմալացնում է արյան ճնշումը, բարենպաստ ազդեցություն է ունենում մարմնի բոլոր կենսական համակարգերի աշխատանքի վրա, ինչպես նաև բարելավում ուղեղի գործունեությունը և դանդաղեցնում ծերացման գործընթացը: Ֆիզ. Վարժություններից հետո մարդը գրեթե միշտ ուժի մեծացում է զգում, թեկուզ ֆիզիկապես հոգնած լինի; նրա բարոյականությունը վերևում է, նրա հոգեկան վիճակը գերազանց է, նրա կենսունակությունը առավելագույնս ակտիվանում է:Ֆիզ. Ակտիվությամբ կարելի է հասնել ցանկալի մարմնի կազմվածքի:

 Շատ Մարդիկ կարծում են,որ լիովին երջանիկ լինելու համար հարկավոր է միայն սեր և գումար,միգուցե այն որոշ չափով երջանկացնի մարդուն,սակայն լիովին երջանիկ լինել պարզապես հնարավոր չէ:
Ես կարծում եմ,որ մարդը երջանիկ է այն ժամանակ,երբ նա ունի երազանքներ ու ցանկություն դրանց հասնելու.երբ նա ապրում է ներկայով ու կարողանում է հասկանալ որ երջանիկ լինելու համար,պետք է աշխատել հենց հիմա և հենց այս պահին:

Պապ հայոց Արշակունի թագավոր 370 թվականից ։ 17 տարեկանում հաջորդել է հորը՝ հայոց արքաԱրշակ Բ–ին։ Մայրն էր Սյունյաց Անդոկ մեծ իշխանի դուստրը՝ Փառանձեմ թագուհին։ Պապը գահին հաստատվել է հռոմեական կայսրության օժանդակությամբ։ Գործակցելով սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնյանի հետ՝ 371 թվականին Ձիրավի ճակատամարտում պարտության են մատնել պարսկական զորքերին, ինչի շնորհիվ դարձել է հայոց թագավոր։

Իշխելով երկրի համար արտաքին և ներքին ծանր պայմաններում՝ Պապը կարողացել է վերամիավորել Հայաստանից անջատված ծայրագավառները, չափավորել եկեղեցու տնտեսական և քաղաքական հզորությունը, փորձել է ազատվել Հռոմեական կայսրության գերիշխանությունից։

Պապ թագավորի օրոք հայոց բանակի թիվը հասնում էր 90.000-ի ։ Պապը եկեղեցուց բռնագրաված հողերը շնորհել զինված ծառայություն կրող մանր ազնվականությունը, կրճատել է վանքերի թիվը, վերացրել կուսանոցները։

Հայ—պարսկական պատերազմ

Արշակ թագավորի ձերբակալումից հետո պարսկական զորքերը 367 թվականին կրկին ներխուժեցին Հայաստան։ Հայոց թագուհի Փառանձեմն արքայաժառանգ Պապի հետ ամրացավ Արտագերս ամրոցում։ Երկու հայ իշխաններ, մուտք գործելով ամրոց և տեսնելով Փառանձեմի ծանր կացությունը, որոշում են օգնել նրան։ Բերդի կայազորն անսպասելի հարձակմամբ ջախջախում է ամրոցը պաշարած պարսկական զորքերին, որից հետո Պապն օգնության խնդրանքով ուղարկվում է հռոմեացիներիմոտ։

Պարսից արքա Շապուհ Բ Երկարակյացը (309-379) նոր բանակ ուղարկեց Հայաստան։ Արտագերսում համաճարակ սկսվեց։ Երբ Արտագերսը գործնականում զրկվեց իր պաշտպաններից, պարսիկներին հաջողվեց գրավել ամրոցը և գերել Փառանձեմին։ Այնուհետև պարսիկները Մերուժան Արծրունու և Վահան Մամիկոնյանիաջակցությամբ գրավեցին ու ավերեցին հայոց թագավորության խոշոր քաղաքներ Արտաշատը, Վաղարշապատը, Երվանդաշատը, Վանը, Զարիշատը և այլն։ Վերջիններիս բնակչությունը բռնագաղթեցվեց Պարսկաստան։

Արտավազդը, հայտնի է նաև որպես Արտավազդ Աստվածային ՝կառավարել է Ք ա 55-34 թթ։ Նա հաջորդել է Տիգրան Մեծին:

Նրա ժամանակաշրջանում Պարթևստանը և Հռոմը հակամարտության մեջ էին։ Արտավազդը հակված էր ավելի շատ Պատերազմում է Պարթևստանի հետ , հաշտության պայմանագիր է կնքում ։ Ք ա 53 թվականին տեղի է ունենում Խառանի ճակատամարտը, որտեղ պարթևները հաղթում են և Սուրեն զորավարը Կրասոսի կտրած գլուխը բերում է Արտավազին։

Հետո արշավում է Անտոնիոսը , ում Արտավազդը խոստանում է 13 հազարանոց զորք, սակայն չի տալիս։ Անտոնիոսը պարտվում է և խոստանում է որ կպատժի Արտավազդին։

Երկրորդ արշաանքների ժամանակ Անտոնիոսը ցանկանում էր ձեռբակալել Արտավազդին , վերջինս ցանկանում էր հաշտվել բանակցությունների շնորհիվ։ Սակայն ապարդյուն։ Նա ձեռբակալվում է և երբ պարտադրում են խոնարհվե նա հրաժարվում է ։ Ժողովուրդը նրան աստվածային պատվանուն է տալիս, գնահատելով նրա անձնազոհ պահվածքը։

Կարծում եմ նա լավ դիվանագետ էր սակայն սխալ թույլ տվեց երբ խաբեց Անտոնիոսին և զորք չտրամադրեց:

Գրականության մեջ

• • Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա, հատոր I, Երևան, 2007

• Հայ ժողովրդի պատմություն, հատոր I (ԳԱ հրատարակ․), Եր․, 1971

• Մովսես Խորենացի, «Պատմություն հայոց», Եր․, 1981

• Չամչյան Մ․, Հայոց պատմություն, հատոր Ա, վենետիկ, 1784

• Պլուտարքոս, Կենսագրություններ, Եր․ 2001

• Սարգսյան Գ․, Հելլենիստական դարաշրջանի Հայաստանը և Մովսես Խորենացին, Եր․, 1966

• Ասորեստան Հ․Յ․, Քաղաքական վերաբերութիւններ ըմդմէջ Հայաստանի եւ Հռովմայ 190-էն ն․Ք․ մինչև 428 յ․Ք․, Վենետիկ, 1912

• Զարյան Ա․, Ակնարկներ հին և միջնադարյան Հայաստանի քաղաքաշինության պատմության, Եր․, 1966

• Կրկյաշարյան Ս․, Հին Հայաստանի և Փոքր Ասիայի քաղաքների պատմության դրվագներ, Երևան, 1970

• Կրկյաշարյան Ս․, Հին Հայաստանի պետական կառուցվածքը (մ․թ․ա․ VI-մ․թ․ա IV դդ․), Երևան, 2005