Նացիոնալիզմ

Նացիոնալիզմ (ազգայնականություն ) Նացիոնալիզմ (ազգայնականություն ). Այս գաղափարախոսությունը խմբային եսասիրության տարատեսակն է հանդիսանում, հիմնավորում է տվյալ ազգի գերազանցությունը մյուսների նկատմամբ: Նրա քաղաքական ծրագրերին ու սկզբունքներին բևորոշ է տվյալ ազգային (էթևիկական) առաջնային լինելը’ մյուս ազգերի (էթնոսների) շահերի ոտնահարման հաշվին: Նացիոնալիզմի (ազգայնականություն ) երկու տարատեսակ կարելի է առանձնացնել 1. Որպես ընդվզում տվյալ ազգի ազգային ճնշման ու անիրավահավասարության դեմ Որպես միջոց մյուսների նկատմամբ տվյալ ազգի գերազանցությունը հիմնավորելու համար:

Բացատրել հասկացությունները

Սոցիալիզմ

Սոցիալիզմը քաղաքական գաղափարախոսություն է, որը ենթադրում է համայնավարության և հանրային սեփականության հռչակման միջոցով հասնել սոցիալական արդարության, հավասարության և աշխատավորի ազատագրման։ Սոցիալիզմին բնորոշում և այլ գաղափարախոսություններից առաձնացնում են հետևյալ փոխկապված գաղափարներն ու արժեքները․

Լիբերալիզմ

Ազատականություն, լիբերալիզմ(ֆր.՝ libéralisme), քաղաքական փիլիսոփայություն կամ աշխարհայացք՝ հիմնված ազատության ու հավասարության գաղափարների վրա։ Առաջին սկզբունքը շեշտված է դասական ազատականության մեջ, իսկ վերջինն ավելի ակնառու է սոցիալական ազատականությանմեջ։ Ազատականների տեսակետների շրջանակը մեծ է՝ կախված այդ սկզբունքների նկատմամբ նրանց դիրքորոշումից, սակայն ընդհանուր առմամբ նրանք սատարում են այնպիսի գաղափարներ, ինչպիսին են ժողովրդավարական ընտրությունները, քաղաքացիական իրավունքները, մամուլի ազատությունը, կրոնի ազատությունը, ազատ առևտուրըև մասնավոր սեփականությունը:

Դեմոկրատիա

Դեմոկրատիան քաղաքական հավասարությունն է, դա բոլոր մարդկանց իրավունքն է մասնակցելու օրենքների մշակմանը, այն օրենքների, որոնց պետք է ենթարկվեն իրենք

Նացիոնալիզմ

Նացիոնալիզմ (ազգայնականություն ) Նացիոնալիզմ (ազգայնականություն ). Այս գաղափարախոսությունը խմբային եսասիրության տարատեսակն է հանդիսանում, հիմնավորում է տվյալ ազգի գերազանցությունը մյուսների նկատմամբ: Նրա քաղաքական ծրագրերին ու սկզբունքներին բևորոշ է տվյալ ազգային (էթևիկական) առաջնային լինելը’ մյուս ազգերի (էթնոսների) շահերի ոտնահարման հաշվին: Նացիոնալիզմի (ազգայնականություն ) երկու տարատեսակ կարելի է առանձնացնել 1. Որպես ընդվզում տվյալ ազգի ազգային ճնշման ու անիրավահավասարության դեմ Որպես միջոց մյուսների նկատմամբ տվյալ ազգի գերազանցությունը հիմնավորելու համար:

Ուլտրանացիոնալիզմ

Շովինիզմ

Շովինիզմը գաղափարախոսություն է, որի էությունը կայանում է ազգային գերակայության քարոզումը խտրականության «իրավունքը» հիմնավորելու և այլ ժողովուրդներին ճնշելու նպատակով։ Ազգայնականության ծայրահեղ տեսակներից է, որի ժամանակ ազնիվ նպատակներին հասնում են անպետք միջոցներով։ Ի տարբերություն ազգայնականների, որոնք «բարձրացնում են» իրենց ազգը՝ այն «առաջինը» դարձնելու նպատակով (ամենալավը), շովինստները (նույն նպատակով՝ տեսնել իրենց ազգը առաջինը) թույլ են տալիս իրենց «գցել» (ստորացնել) ուրիշ ազգությունների ներկայացուցիչներին, այսինքն առաջինների շարժիչ ուժը «սերն է սեփականի նկատմամբ», երկրորդներինը՝ «ատելությունը ուրիշների նկատմամբ»։ Ահա թե ինչու ազգայնականության գաղափարաբանները միշտ հանդես են գալիս ազգերի հավասարության օգտին, այն դեպքում երբ շովինիստները հակառակն են անում՝ իրենց ազգին օժտելով հատուկ իրավունքներով։

Աջ ծայրահեղականություն

Աջերը և ձախերը քաղաքականության մեջ

Կանաչներ և պոպուլիզմ

Կոնֆլիկտ

Կոնֆլիկտ (լատ. Conflictus ) սոցիալական փոխգործակցության գործընթացում տեղի ունեցող շահերի, նպատակների, տեսակետների հակասությունների լուծման ամենասուր միջոցն է, որը բաղկացած է այդ փոխազդեցության մասնակիցներին հակազդելուց և սովորաբար ուղեկցվում է բացասական հույզերից ՝ դուրս գալով կանոններից և նորմերից:

Կոնֆլիկտի էությունը հասկանալու համար կարևոր է ընդգծել դրա հիմնական մոտիվները և ձևակերպել դրա առաջացման համար անհրաժեշտ և բավարար պայմաններ:Բավական է առանձնացնել երկու այդպիսի առանձնահատկություններ:

  1. Հակամարտությունը միշտ ծագում է հակառակ ուղղված շարժառիթների կամ դատողությունների հիման վրա: Նման դրդապատճառներն ու դատողությունները անհրաժեշտ պայման են հակամարտության առաջացման համար:
  2. Հակամարտությունը միշտ էլ սոցիալական փոխազդեցության սուբյեկտների միջեւ առճակատում է, որը բնութագրվում է փոխադարձ վնասով (բարոյական, նյութական, ֆիզիկական, հոգեբանական և այլն):

Հակամարտության առաջացման (սկիզբը) անհրաժեշտ և բավարար պայմանները սոցիալական փոխազդեցության սուբյեկտներում հակադիր ուղղված շարժառիթների կամ դատողությունների առկայությունն է, ինչպես նաև նրանց միջեւ առճակատման վիճակը:

Կոնֆլիկտները բնորոշում են ըստ տարբեր սկզբունքների։

  1. Ներանձնային
  2. Միջանձնային
  3. Ներխմբային
  4. Էթնիկ
  5. Միջխմբային
  6. Անձ-խմբային

1 Ներանձնային կոնֆլիկտը միջանձնային հակասություն է, որը ընկալվում և հուզվում է մարդու կողմից որպես նրա համար նշանակալից հոգեբանական խնդիր, որը պահանջում է դրա լուծում և առաջացնում է դրա հաղթահարմանն ուղղված գիտակցության ներքին աշխատանք:Ներանձնային կոնֆլիկտի դեպքում մարդը կոնֆլիկտի մեջ է մտնում ինքն իր հետ։

2Միջանձնային.Կոնֆլիկտի այս տեսակը, թերևս, ամենատարածվածն է: Միջանձնային կոնֆլիկտները կարող են դիտվել որպես բախում անհատների իրենց հարաբերությունների գործընթացում: Նման բախումները կարող են տեղի ունենալ հետևյալ ոլորտներում՝տնտեսական, քաղաքական, արդյունաբերական, սոցիալ-մշակութային, առօրյա կյանք և այլն:

3Ներխմբային Կոնֆլիկտները առաջանում են խմբերի ներսում։ Երբ խմբի ներսում բաժանվում են 2 մասի և հակամարտում միմյանց դեմ։

4Էթնիկ կոնֆլիկտները դինամիկորեն փոփոխվող հասարակական-քաղաքական իրավիճակ է , որը գոյանում է մեկ (մի քանի) տեղական էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչների զգալի մասի կողմից նախկինում հաստատված կարգավիճակի մերժման արդյունքում և արտահայտվել է այս խմբի անդամների հետևյալ գործողություններից առնվազն մեկի տեսքով.

ա) տարածաշրջանից էթնո-ընտրովի արտագաղթի սկիզբը, որը էապես փոխում է տեղական էթնո-ժողովրդագրական հավասարակշռությունը `հօգուտ« այլ »մնացած էթնիկ խմբերի.
բ) քաղաքական կազմակերպության ստեղծում, որը հայտարարում է նշված էթնիկական խմբի (խմբերի) շահերի համար առկա իրավիճակը փոխելու անհրաժեշտության մասին և դրանով իշխանությունների արձագանքն է հարուցում և (կամ) մեկ այլ (այլ) տեղական էթնիկական խմբի քաղաքական մոբիլիզացում `ի պաշտպանություն վերջինիս լիովին բավարարող ստատուս քվոյի.
գ) բողոքի ինքնաբուխ գործողություններ ընդդեմ իրենց շահերի ոտնահարման այլ տեղական էթնիկական խմբի կամ կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների կողմից `զանգվածային հանդիպումների, երթերի, ջարդերի տեսքով:
Էթնիկական հակամարտության պայմաններում սոցիալական իրավիճակ է առաջանում, մի կողմից, մեկ էթնիկ տարածքում կամ էթնիկ խմբում (խմբերում) շահերի և առանձին էթնիկ խմբերի անհամապատասխանության, իսկ պետությունը ՝ մյուս կողմից, էթնիկ և քաղաքական տարածության հատման վայրում, արտահայտված էթնիկական խմբի (խմբի) ձգտմամբ: փոխել էթնիկական անհավասարության կամ քաղաքական տարածության բարդությունը դրա տարածքային չափումներում:

Էթնիկական հակամարտությունները առավել հաճախ առանձնանում են իրենց առաջնահերթ նպատակներով: Եթե ​​դրանք դասավորվեն փոխզիջման կամ կարգավորման հասնելու բարդության համաձայն, տիպաբանությունն այսպիսի տեսք կունենա. 1) մշակութային և լեզվական բախումներ ՝ կապված առաջադեմ մշակույթի պայմաններում լեզվի և ավանդական մշակույթի լիարժեք գործունեությունը պահպանելու կամ վերակենդանացնելու ցանկության հետ, ինչը անխուսափելիորեն հանգեցնում է էթնոմշակույթի աստիճանական քայքայմանը: ինքնություն;2) սոցիալ-տնտեսական կոնֆլիկտներ, որոնցում առաջ են քաշվում անհատական ​​էթնիկական խմբերի («հարուստ» և «աղքատ») միջև կենսամակարդակը հավասարեցնելու, «բնիկ բնակչությանը» ուժային խմբերում կամ էլիտար շերտերում քվոտաներ տրամադրելու, բնական ռեսուրսները կառավարելու համար `այդ էթնիկական խմբի շահերի համար, որի տարածքում են գտնվում. 3) կարգավիճակի բախումներ, որոնք կապված են որոշակի էթնո-տարածքային ինքնավարության քաղաքական կարգավիճակի և ուժի շրջանակի փոփոխման (բարձրացման) պահանջների ներկայացման հետ, որոնք առավել հաճախ առաջանում են պետության կազմակերպման համատեքստում ազգային-տարածքային դաշնայնացման սկզբունքների վրա.4) մի կողմից սեփական կրթությունը չզրկող (էթնիկ խմբի) և մյուս կողմից ինքնավարության կամ ամբողջ պետության `անհատական ​​ինքնավարությունների միջև տարածքային հակասություններ դաշնային պետության կամ էթնիկ խմբի մեկ քաղաքական տարածքում: Այս կարգի բախումներն արդեն ենթադրում են էական «վերադասավորում» էթնոպոլիտիկ տարածքում:5) անջատման բախումներ, երբ պահանջներ են առաջադրվում սեփական անկախ պետականության ստեղծման կամ հարևան («մայր» կամ «հարակից») պետության հետ վերամիավորման համար: Նման հակամարտության լուծումը հնարավոր է միայն այս քաղաքական տարածքի տարածքային ուրվագծերը փոխելու միջոցով:

 Կոնֆլիկտները շատ հաճախ տանում են դեպի՝ (1) ավելի ստեղծարար լուծումների, (2) անձնական, սոցիալական կամ տնտեսական զարգացման, (3) նորանոր գիտելիքների ձեռքբերման: Կոնֆլիկտների հաղթահարման տեսանկյունից անհրաժեշտ է.

  1. վերլուծել և բացահայտել կոնֆլիկտը կազմող կողմերի պահանջմունքները և հնարավորության դեպքում բավարարել դրանք,
  2. հասկանալ, որ շատ հաճախ դիրքորոշումները և հետաքրքրությունները չեն համընկնում, ու կարելի է հետաքրքրությունների շրջանակներում լուծել կոնֆլիկտները:

Պետության/Կառավարման ձևեր և ընտրական իրավունք

Պետության և կառավարման ձևեր՝

Իշխանության ձևեր
 Դասակարգային հասարակարգերում իշխանությունները հանդես են եկել տարբեր ձևերով ու անվանումներով
Իշխանական դքսություն
Հերցոգություն
 Թագավորություն
Խանություն 
Կայսրություն
Հանրապետություն և այժմ էլ հարատևում են նույն կամ նոր տարատեսակներով ու անուններով՝ միշտ արտահայտելով իշխող խավերի շահերը։

Ընտրական իրավունք
Ըստ ՀՀ ընտրական օրենսգրքի՝

Հոդված 1.Ընտրությունների հիմունքները

1. Ազգային ժողովի, համայնքների ավագանիների, համայնքների ղեկավարների, բացառությամբ սույն օրենսգրքով նախատեսված համայնքների ղեկավարների, ընտրություններն անցկացվում են ընդհանուր, հավասար, ազատ և ուղղակի ընտրական իրավունքի հիման վրա` գաղտնի քվեարկությամբ:

Հոդված 2.Ընդհանուր ընտրական իրավունքը

1. Ազգային ժողովի ընտրությունների ժամանակ ընտրելու իրավունք ունեն ընտրության օրը (այսուհետ` քվեարկության օրը) 18 տարին լրացած Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները:

2. Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների ժամանակ ընտրելու իրավունք ունեն քվեարկության օրը 18 տարին լրացած՝ ընտրությունն անցկացվող համայնքի բնակչության ռեգիստրում`

1) մինչև քվեարկության օրն առնվազն 6 ամսվա հաշվառում ունեցող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները.

2) մինչև քվեարկության օրն առնվազն վեց ամսվա հաշվառում չունեցող Հայաստանի Հանրապետության այն քաղաքացիները, որոնք համայնքում հաշվառվել են պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայությունից զորացրվելու կամ ազատազրկման ձևով պատիժը կրելուց ազատվելու հանգամանքներով պայմանավորված.

3) մինչև քվեարկության օրն առնվազն մեկ տարվա հաշվառում ունեցող՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն չունեցող անձինք (այսուհետ` քաղաքացիություն չունեցող ընտրող):

3. Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների ժամանակ սույն օրենսգրքով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների համար սահմանված իրավունքներն ու պարտականությունները տարածվում են նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների ժամանակ ընտրելու իրավունք ունեցող անձանց վրա:

4. Ընտրելու իրավունք չունեն դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած վճռով անգործունակ ճանաչված, ինչպես նաև դիտավորությամբ կատարված ծանր և առանձնապես ծանր հանցանքների համար օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով դատապարտված և պատիժը կրող անձինք:

Հոդված 3.Հավասար ընտրական իրավունքը

1. Ընտրողներն ընտրություններին մասնակցում են հավասար հիմունքներով:

2. Հանրային իշխանությունները հավասար պայմաններ են ապահովում ընտրողների ընտրական իրավունքի իրականացման համար:

3. Ընտրողները, անկախ ազգությունից, ռասայից, սեռից, լեզվից, դավանանքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, սոցիալական ծագումից, գույքային կամ այլ դրությունից, ընտրելու և ընտրվելու իրավունք ունեն:


Քաղաքագիտություն,որպես գիտության նոր ճյուղ

Քաղաքագիտություն-գիտություն,որը հիմնված է քաղաքի,պետության և հասարակության հարաբերությունների վրա:
Ուսումնասիրում է մարդու և հասարակության կապը պետական և ոչ պետական միությունների, պետության և այլն:Ուսումնասիրում է նաև պետության վարած քաղաքականությունը:

Քաղաքագիտության ուսումնասիրելու նպատակը՝պարզել,բացահայտել,որոշ չափով վերլուծել ողջ քաղաքական հարաբերությունները:

Պետական կառավարման ձևեր
Հանրապետություն-Նախագահական/Պառլամենտական/Հանրապետություն

Միապետություն-Բացարձակ/Սահմանադրական