Պահանջարկ

Պահանջարկ, ապրանքների ու ծառայությունների այն քանակն է, որը գնորդները ցանկանում են գնել տվյալ պահին, տվյալ գնով։ Պահանջարկի չափերը որոշվում են գնորդների վճարունակ հնարավորություններով, այսինքն՝ դրամական միջոցների այն գումարով, որով պետք է ապրանքներ գնվեն։ Տարբերում են բնակչության կամ անձնական (անհատական) և արտադրողների կամ արտադրական (արտադրողական)։ Պահանջարկի առաջին օբյեկտ են ժողովրդական սպառման ապրանքներն ու անձնական սպառման համար օգտագործվող ծառայությունները, երկրորդի՝ արտադրողական սպառման պրոցեսում կիրառվող արտադրության միջոցները։ Պահանջարկի մեծությունը պայմանավորված է գնով։ Այդ մեծության վրա ազդում են գնային և ոչ գնային գործոններ։ Պահանջարկը հասարակության ամբողջ պահանջմունքը չէ, այլ միայն բավարարման ենթակա, դրամական միջոցներով ապահովված ապրանքային զանգվածի պահանջմունքը։ Պահանջարկի մեծության միջև գործում է հակադարձ կամ բացասական կապ, այս հակադարձ կապն անվանվում է պահանջարկի օրենք։

Առաջարկի և պահանջարկի օրենքը տնտեսագիտության վերլուծությունների մեջ կիրառվում է որպես ինֆլյացիան, բիզնեսի գործընթացները, հարկերի ազդեցությունը գնահատելու գործիք: Ցանկացած ապրանքի պահանջարկը սովորաբար կախված է գնից: Իհարկե կան նաև այլ գործոններ, որոնք ազդում են ապրանքի պահանջարկի ձևավորման վրա, բայց քանի որ գները շուկայական տնտեսության պայմաններում ունեն որոշիչ դեր և առանցքային տեղ են զբաղեցնում, պետք է քննարկել՝ ինչպես են գներն ազդում պահանջարկի ձևավորման վրա:

Ցանկացած գնի պարագայում շուկայական տնտեսության պայմաններում ձևավորվում է որոշակի քանակի պահանջարկ, և այս գների և պահանջարկների տարբեր համակցությունների խմբավորումը ձևավորում է մի կոր, որը կոչվում է պահանջարկի կոր: Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես է որոշակի ժամանակահատվածի ընթացքում փոխվում ապրանքի պահանջարկը դրա գնի փոփոխման համընթաց՝ պահանջարկի վրա ազդող այլ գործոնները հաստատուն պահելու պարագայում:

Ապրանքի գնի փոփոխությունը բերում է պահանջարկի կորի երկայնքով պահանջված քանակի փոփոխության: Այլ փոփոխականների փոփոխությամբ պայմանավորված պահանջարկի մեծության փոփոխությունն առաջացնում է պահանջարկի կորի տեղաշարժ:
Պահանջարկի կորը տեղաշարժող գործոններից են, օրինակ, սպառողների եկամուտները: Երբ սպառողները սկսում են ավելի շատ եկամուտ ունենալ, նրանց մոտ ավել փող է հայտնվում, և ենթադրվում է, որ տվյալ ապրանքի պահանջարկը սկսում է աճել: Երբ մարդիկ սկսում են ավելի շատ սպառել տվյալ ապրանքը, կորը տեղաշարժվում է դեպի աջ:

Ապրանքի պահանջարկի ձևավորման վրա ազդող հաջորդ գործոնը բնակչության թիվն է: Բնակչության թվի աճի դեպքում ենթադրվում է, որ աճում է նաև ապրանքի պահանջարկը, ինչը ևս նպաստում է գծապատկերի մեջ կորի՝ դեպի աջ տեղաշարժվելուն:

Ապրանքի գնի փոփոխությունը բերում է առաջարկի կորի երկայնքով պահանջված քանակի փոփոխության: Այլ փոփոխականների փոփոխությամբ պայմանավորված առաջարկի մեծության փոփոխությունն առաջացնում է առաջարկի կորի տեղաշարժ:

Ազատ շուկայի պայմաններում ապրանքների գները և քանակը որոշվում են առաջարկի և պահանջարկի կորերի հատմամբ: Պակասորդն առաջարկի նկատմամբ պահանջարկի մեծ լինելն է: Երբ պակասորդ կա, սպառողները չեն կարողանում տվյալ պահի գնով իրենց ցանկացած քանակով ապրանքներ գնել: Ավելցուկը պահանջարկի նկատմամբ առաջարկի ավելի մեծ լինելն է: Երբ ավելցուկ կա, արտադրողները չեն կարողանում տվյալ պահի գնով վաճառել իրենց ցանկացած քանակով ապրանքներ: Հավասարակշռությունը մի վիճակ է, երբ չկան փոփոխության բերող արտաքին գործոններ:


Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s